Dönel kavşaklar, trafik akışını kesintisiz sağlamak için tasarlanmıştır; ancak yanlış giriş, şerit ihlali veya öncelik hatası hem kaza riskini hem de ceza olasılığını ciddi ölçüde artırır. Ehliyet sınavında sık çıkan bir konu olmasının yanı sıra gündelik trafikte de en çok ihlal edilen kavşak türleri arasında yer alır. Peki dönel kavşakta kim önce geçer, nasıl girilir, nasıl çıkılır?
Dönel Kavşakta Öncelik Kime Aittir?
Karayolları Trafik Kanunu'nun (KTK) 57/1-b maddesi bu soruyu net biçimde yanıtlar: dönel kavşağa girmek üzere olan sürücü, kavşak içindeki araca yol vermek zorundadır. Yani öncelik her zaman kavşak içinde dönen araçtadır.
Bu kural, dönel kavşağın diğer kavşak türlerinden temel farkını oluşturur. Klasik bir dörtyol kavşağında sağdan gelene öncelik verilir; dönel kavşakta ise giriş noktasına varan sürücü kavşak içini boşalana kadar bekler.
Dönel Kavşağa Nasıl Girilir?
Kavşağa yaklaşırken yapılması ve yapılmaması gerekenler aşağıda özetlenmiştir:
- Hız azaltın: Kavşak girişinde her zaman yavaşlayın; yönetmeliğe göre gerektiğinde durmak zorunludur.
- Sola bakın: Kavşak içindeki araçları gözlemleyin; yol açık olduğunda girebilirsiniz.
- Sinyal verin: Giriş yaptığınız anda sağ ya da sol sinyal zorunlu değildir; ancak çıkış öncesinde sağ sinyal vermek yasal yükümlülüktür.
- Eğer giriş işareti "ver yolu" levhasıyla belirlenmiş değilse yine de önceliğin kavşak içindekine ait olduğunu unutmayın.
Trafik levhaları hakkında daha fazla bilgi edinmek, "ver yolu" ve "dur" işaretlerini doğru tanımanıza yardımcı olacaktır.
Dönel Kavşak İçinde Nasıl Hareket Edilir?
Kavşak içine girdikten sonra şu kurallar geçerlidir:
- Daima saat yönünün tersinde, yani ada etrafında sola dönerek ilerleyin.
- Gereksiz şerit değiştirmekten kaçının; ilerleyeceğiniz çıkışa yaklaşana kadar seçtiğiniz şeridi koruyun.
- Ada içinde U dönüşü yasaktır.
- Hız limitine uyun; kavşak içinde ivmelenmek yasak olmasa da kavşak tasarımı zaten hız kesmek üzere yapılmıştır.
Çok Şeritli Dönel Kavşaklarda Hangi Şerit Kullanılır?
İki veya daha fazla şeritli dönel kavşaklarda şerit seçimi, hangi yönde çıkmayı planladığınıza bağlıdır:
- Sağdaki ilk veya ikinci çıkışa dönecekseniz dış (sağ) şeridden giriniz.
- Daha uzaktaki çıkışlara (karşı yön, sol taraf) gidecekseniz iç (sol) şeridden giriniz; çıkışa yaklaştığınızda dış şeride geçiniz.
- Şerit değişimi yaparken mutlaka dikiz aynası kontrolü yapın; kavşak içinde kör nokta riski yüksektir.
Çok şeritli kavşak sorularını pratikte test etmek için ehliyet deneme sınavı çözebilirsiniz.
Dönel Kavşaktan Nasıl Çıkılır?
- Çıkacağınız yola yaklaşırken sağ sinyal verin.
- Dış şeride (en sağ şeride) geçin.
- Kavşağı güvenli biçimde terk edin; çıkışta önünüzdeki yayalara dikkat edin.
- Çıktıktan sonra en kısa sürede uygun şeride geçin.
Dönel Kavşak Kurallarına Uymadığınızda Ceza Ne Kadar?
KTK 57. madde kapsamında kavşak içindeki araca yol vermeme veya şerit ihlali nedeniyle 2026 yılında yaklaşık 1.246 TL idari para cezası ve 20 ceza puanı uygulanır. Tebliğden itibaren 15 gün içinde ödeme yapılırsa indirimli tutar yaklaşık 934 TL'ye düşer. Kesin tutar her yıl yeniden değerleme katsayısıyla güncellendiğinden güncel rakamlara resmi trafik.gov.tr kaynağından ulaşmanız önerilir.
Ehliyet sınav soruları arasında kavşak önceliğine ilişkin sorular oldukça sık çıkmaktadır; bu konuyu mutlaka pekiştirin.
Dönel Kavşak ile Normal Kavşak Arasındaki Temel Fark Nedir?
Normal kavşaklarda sağdan gelen araca öncelik tanınır (KTK 57/1-a). Dönel kavşaklarda ise bu kural tersine döner: içerideki araç dışarıdakinden önce geçer. Bu basit ama kritik farkı karıştırmak, pratikte en yaygın sürücü hatalarından biridir ve hem kazaya hem cezaya yol açabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Dönel kavşakta kimin önceliği vardır?
KTK 57/1-b maddesine göre öncelik her zaman kavşak içinde dönen araçtadır. Kavşağa girmek isteyen sürücü, kavşak içindeki araçların geçişini beklemek zorundadır.
Dönel kavşakta sinyal vermek zorunlu mu?
Girişte sinyal zorunluluğu tartışmalı olmakla birlikte, çıkış öncesinde sağ sinyal vermek yasal bir zorunluluktur. Sinyalsiz çıkış, "dönüş sinyali vermeme" kapsamında ceza gerektirebilir.
Dönel kavşakta U dönüşü yapılabilir mi?
Hayır. Karayolları Trafik Yönetmeliği'ne göre dönel kavşak adası içinde U dönüşü yasaktır.
Çok şeritli dönel kavşakta hangi şerit nereden çıkış için kullanılır?
Genel kural şudur: kısa mesafeli çıkışlar için dış (sağ) şerit, uzak çıkışlar için iç (sol) şerit kullanılır. Çıkışa yaklaşıldığında iç şeritten dış şeride geçilmeli ve ardından sinyal verilerek kavşak terk edilmelidir. Bu konuyu trafik işaretleri testi ile pekiştirebilirsiniz.
