Gece sürüşü, görüş mesafesinin kısalması ve göz kamaşması nedeniyle gündüze göre çok daha risklidir. Farların doğru kullanımı hem ehliyet sınavının değişmez sorularından biridir hem de gece kazalarını önlemenin en etkili yoludur.
Far Türleri ve Aydınlatma Mesafeleri
Trafik yönetmeliğine göre yakını gösteren ışıklar (kısa farlar) en az 25 metre, uzağı gösteren ışıklar (uzun farlar) en az 100 metre mesafeyi aydınlatacak şekilde ayarlanmış olmalıdır. Bu iki rakam, sınavda mesafe sorularının klasik cevabıdır. Ayrıca her araçta yakın çevreyi gösteren park (kuyruk) lambaları ve geri vites lambası bulunur.
Uzun Far Ne Zaman Kullanılır?
Uzun farlar; geceleri yerleşim birimleri dışındaki karayollarında ve yeterince aydınlatılmamış tünellerde kullanılır. Yerleşim merkezlerinde, yolun aydınlatıldığı kesimlerde uzun far kullanmak yasaktır.
Kısa Fara Geçilmesi Gereken Durumlar
- Karşılaşmalarda: Karşıdan gelen aracın sürücüsünün gözünü kamaştırmamak için yaklaşık 150 metre kala kısa fara geçilir.
- Öndeki aracı takip ederken: Uzun far, öndeki sürücüyü aynalardan kamaştırır.
- Geceleyin bir aracı geçerken: Yan yana gelinceye kadar kısa far kullanılır.
- Aydınlatmanın yeterli olduğu yerlerde.
- Sisli, yağışlı ve görüşü azaltan havalarda: Gündüz bile kısa farlar yakılır; uzun far, sis içinde ışığı geri yansıtarak görüşü daha da bozar.
2026 tarifesine göre bu kurallara aykırı far kullanmanın (gereksiz uzun far yakmak, karşılaşmada kısa fara geçmemek) cezası 2.719 TL'dir.
Selektör ve Işıklarla Haberleşme
Uzun farın art arda kısa aralıklarla yakılıp söndürülmesine selektör denir; geçiş uyarısı vermek veya bir tehlikeyi haber vermek için kullanılır. Sürücüler geceleri, yakın ilerisi görülmeyen kavşak, dönemeç ve tepe üstlerine yaklaşırken gelişlerini haber vermek için yakını ve uzağı gösteren ışıkları art arda ve sıra ile yakmak zorundadır; gündüz ise aynı yerlerde korna ile uyarı yapılır.
Gece Güvenli Sürüş İpuçları
- Hızınızı, farlarınızın aydınlattığı mesafe içinde durabileceğiniz seviyede tutun.
- Karşıdan gelen aracın farları gözünüzü kamaştırırsa bakışınızı yolun sağ kenar çizgisine kaydırın, asla ışığa doğrudan bakmayın.
- Takip mesafesini gündüze göre artırın; gece mesafe algısı zayıflar.
- Farlarınızın ve ön camınızın temiz olmasına dikkat edin; kirli far, aydınlatma gücünü ciddi oranda düşürür.
- Yorgunluk belirtileri hissettiğinizde mutlaka mola verin; gece sürüşünde uyku hali en büyük tehlikedir.
Sıkça Sorulan Sorular
Kısa farlar kaç metreyi aydınlatmalıdır?
Yakını gösteren kısa farlar en az 25 metre, uzağı gösteren uzun farlar ise en az 100 metre mesafeyi aydınlatacak şekilde ayarlı olmalıdır.
Uzun far nerelerde kullanılmaz?
Yerleşim birimleri içinde, aydınlatmanın yeterli olduğu yollarda, karşılaşmalarda, öndeki aracı takip ederken ve sisli-yağışlı havalarda uzun far kullanılmaz.
Karşıdan araç gelirken ne zaman kısa fara geçilmelidir?
Karşılaşmalarda, karşıdan gelen sürücünün gözünü kamaştırmamak için yaklaşık 150 metre kala uzun fardan kısa fara geçilmelidir.
Sis farı ne zaman kullanılır?
Sis farları yalnızca sis, kar ve sağanak yağmur gibi görüşü azaltan havalarda kullanılır; açık havada sis farı yakmak diğer sürücüleri rahatsız eder ve kural ihlalidir.
