Yıllarca aynı parkuru, aynı sırayla, ezbere geçmeyi öğrenen aday profili artık geride kalıyor. Milli Eğitim Bakanlığı'nın Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Yönetmeliği'nde yaptığı değişiklik, direksiyon (uygulama) sınavının belkemiğini oluşturan "sabit parkur" uygulamasını kaldırdı. Yerine gelen sistemin adı: Serbest Güzergah.
Sabit parkur neden kalktı?
Eski sistemde her sürücü kursu, komisyon tarafından önceden belirlenmiş tek bir parkurda sınava giriyordu. Aday sayısı arttıkça bu parkur kursiyerler arasında neredeyse ezbere dönüşüyor, komisyonun asıl ölçmek istediği şey — gerçek trafik koşullarında araç kullanma becerisi — geri planda kalıyordu. Yönetmelik değişikliği bu boşluğu kapatmayı hedefliyor.
Yeni sistemde sınav nasıl işliyor?
Resmî Gazete'de yayımlanan düzenlemeye göre uygulama sınavı artık il veya ilçe milli eğitim müdürlüklerinin belirlediği iki farklı güzergahtan biri üzerinden yapılıyor; hangi güzergahın kullanılacağı sınav günü komisyon tarafından belirleniyor. Adaylar artık ezberledikleri bir rotayı değil, komisyonun anlık yönlendirmelerini takip ederek gerçek trafik akışı içinde ilerliyor.
| Konu | Eski Uygulama | Yeni Uygulama |
|---|---|---|
| Güzergah | Tek, sabit parkur | MEB'in belirlediği 2 farklı güzergahtan biri |
| Sınav süresi | 35 dakika | 40 dakika |
| Sınav saatleri | 07.00 - 18.00 | 07.00 - 21.00 |
| Geri park | Tek hamle hakkı | Koniler arasına giremezse ikinci hamle hakkı |
| Sınava başkasının girmesi | 2-5 yıl sınav yasağı | 5 yıl sınav yasağı |
Sınav süresi neden uzatıldı?
35 dakikadan 40 dakikaya çıkan süre, komisyona her adayı gerçek trafik içinde — kavşak, dönel kavşak, park, şerit değişimi gibi farklı senaryolarda — değerlendirebilecek zaman tanıyor. Akşam saatlerine kadar uzayan sınav aralığı (21.00'e kadar) ise kursların sınav kapasitesini artırmasına imkan veriyor.
Geri park kuralında küçük ama önemli bir esneklik
Önceki uygulamada koniler arasına tek hamlede giremeyen aday doğrudan puan kaybediyordu. Yeni düzenlemeyle bu adaylara bir hamle daha yapma hakkı tanındı — küçük bir manevra hatasının sınavı doğrudan bitirmesinin önüne geçen bir esneklik.
Yerine başkasını sokmanın bedeli ağırlaştı
Sınava kendi yerine başkasını sokan ya da başkası yerine sınava giren adaylara uygulanan yasak süresi netleşti: önceden 2 ila 5 yıl arasında değişen takdiri süre, artık sabit 5 yıl olarak uygulanıyor.
Sıkça sorulan sorular
Serbest güzergah sistemi tüm illerde mi uygulanıyor?
Güzergahları belirleme yetkisi il/ilçe milli eğitim müdürlüklerinde olduğu için uygulamanın hızı ve kapsamı bölgeden bölgeye farklılık gösterebilir; kesin durumu bağlı olduğunuz sürücü kursundan teyit etmek en sağlıklısı.
Sınav süresinin uzaması sınavı zorlaştırıyor mu?
Süre uzunluğu tek başına zorluk anlamına gelmiyor; asıl fark, adayın artık bilmediği bir güzergahta karar vermesi gerekmesi. Bu da ezbere değil, gerçek sürüş becerisine dayalı bir hazırlığı gerekli kılıyor.
Geri park hakkı kaç kez kullanılabiliyor?
Düzenleme, koniler arasına giremeyen adaya yalnızca bir ek hamle hakkı tanıyor; bunun ötesinde tekrar deneme hakkı bulunmuyor.