Hız sınırları, ehliyet sınavının da trafiğin de en somut konularından biridir: ezber değil, tablo işidir. Türkiye'de hız sınırı tek bir rakam değildir; hem aracın türüne hem de yolun cinsine göre değişir. Karayolları Genel Müdürlüğü'nün (KGM) belirlediği genel sınırlar şöyledir.
Araç ve yol türüne göre hız sınırları
Aşağıdaki tablo, levha ile aksi belirtilmedikçe geçerli olan genel üst sınırları gösterir (km/saat):
| Araç türü | Yerleşim içi | Yerleşim dışı | Bölünmüş yol | Otoyol |
|---|---|---|---|---|
| Otomobil | 50 | 90 | 110 | 130 |
| Minibüs / Otobüs | 50 | 80 | 90 | 100 |
| Kamyonet / Kamyon / Çekici | 50 | 80 | 85 | 90 |
| Motosiklet | 50 | 80 | 90 | 100 |
| Motorlu bisiklet (moped) | 30 | 45 | 45 | Giremez |
Görüldüğü gibi yerleşim yeri içinde araç türü ne olursa olsun sınır 50'dir (moped hariç). Asıl farklar şehir dışında, yol genişledikçe açılır.
Otoyolda 130 mu, 140 mı?
Otomobil için otoyol sınırı çoğu kesimde 130 km/saattir. Ancak Yap-İşlet-Devret modeliyle işletilen bazı yeni otoyollarda bu sınır 140 km/saate çıkarılmıştır. Hangi rakamın geçerli olduğunu daima yol kenarındaki levhalar söyler; bu yüzden kafadan değil, levhadan okumak gerekir.
Hız toleransı: ceza kaç km aşımdan başlar?
Radarlar küçük sapmalar için anında ceza yazmaz; belirli bir tolerans tanınır:
- Yerleşim yeri içinde ilk 5 km/saat aşım cezasızdır; ceza 6 km/saat aşımdan itibaren başlar.
- Yerleşim yeri dışında ilk 10 km/saat aşım cezasızdır; ceza 11 km/saat aşımdan itibaren başlar.
Tolerans bir ek hız hakkı değildir; ölçüm payını dengelemek içindir. Sınıra göre sürmek hem güvenli hem de en doğru yaklaşımdır.
Levha, genel kuraldan önce gelir
Tablodaki rakamlar üst sınırdır. Bir yol kesiminde levha daha düşük bir hız (örneğin okul önünde 30) gösteriyorsa, o levha genel sınırın yerine geçer. Yani "burası bölünmüş yol, 110 giderim" demek yanlıştır; levha 70 diyorsa sınır 70'tir. Levhalar her zaman genel kuralı ezer.
Sıkça Sorulan Sorular
Şehir içinde hız sınırı kaçtır?
Yerleşim yeri içinde otomobil, otobüs, kamyon ve motosiklet için sınır 50 km/saattir. Mopedlerde 30 km/saattir.
Otomobil otoyolda en fazla kaç km hızla gidebilir?
Genel olarak 130 km/saat; Yap-İşlet-Devret modeliyle işletilen bazı otoyollarda 140 km/saate kadar. Geçerli sınırı levhalar belirtir.
Kaç km hız aşımında ceza yazılır?
Yerleşim yeri içinde 6 km/saat, yerleşim yeri dışında 11 km/saat aşımdan itibaren ceza uygulanır.
Levhadaki hız mı yoksa genel sınır mı geçerlidir?
Levhadaki hız geçerlidir. Trafik levhası genel sınırın yerine geçer; levha daha düşük gösteriyorsa o sınıra uyulur.
Hız sınırını doğru bilmek, hem sınavda net puan hem de yolda güvenliktir. Aklınızda iki çapa kalsın: yerleşim içi 50, gerisi araç ve yola göre tabloya bakılır; bir de levha gördüğünüzde tablo değil, levha geçerlidir.
